سفر به مشهد

مشهد از مهمترین قطب های گردشگری ایران در منطقه شرق کشور است. از آنجایی که این شهر نزد ایرانی ها و سایر مسلمانان شیعه مذهب، به عنوان بزرگترین مقصد گردشگری مذهبی  کشور شناخته می شود، شاید این تصور وجود داشته باشد که فقط زائران حرم حضرت رضا (ع) هستند که به این شهر سفر می کنند و جز برای زیارت، مشهد جذابیت دیگری برای گردشگران نخواهد داشت.

گرچه بیشتر گردشگرانی که به این شهر آمد و شد می کنند، زیارت حرم حضرت علی بن موسی الرضا را به عنوان هدف و اولویت سفر خود انتخاب کرده اند، اما واقعیت این است که این شهر بیش از اینها برای گردشگران دارد و نه تنها قطب گردشگری مذهبی در ایران است بلکه جذابیت های بسیار زیادی برای ارائه به گردشگران ایرانی و غیر ایرانی دارد.  اگر با هواپیما به مشهد سفر می کنید، به محض رسیدن پرواز و زمانی که فرودگاه بین المللی شهید هاشمی نژاد را به قصد رفتن به هتل ترک می کنید، با خیابانی عریض که در دو طرف آن درختان سرسبزی به خوشامدگویی گردشگران قد برافراشته اند، مواجه خواهید شد.

این خیابان سرسبز شما را به میدان ۱۵ خرداد (فلکه ضد) راهنمایی می کند. با عبور از این خیابان که جمهوری اسلامی نام دارد و رسیدن به میدان ۱۵ خرداد، وارد خیابان امام رضا (ع) می شوید. خیابانی که از همان ابتدا در دو طرف آن و البته کوچه پس کوچه های منتهی به آن با انواع مراکز اقامتی از هتل های ۵ ستاره لوکس گرفته تا مسافرخانه های درجه ۳ مواجه می شوید و در نهایت به گنبد طلا و گلدسته های حرم مطهر خواهید رسید که در انتهای خیابان امام رضا (ع) قرار دارد.

آنچه بیش از هر چیزی توجه شما را در خیابان امام رضا به خود جلب می کند وجود انواع هتل ها و اقامتگاه ها است که در سطح کیفی مختلف و با هزینه متفاوت دسته بندی شده اند و می توان با هر بودجه ای برای رزرو آن اقدام کرد. علاوه بر این وجود چند فروشگاه برند کیف و کفش و فروشگاه های سوغات و رستوران ها و غذاخوری های متنوع نیز در خیابان امام رضا (ع)، شما را از رفتن به مرکز شهر بی نیاز می کند و می توانید هر آنچه احتیاج دارید را از همان فروشگاه های اطراف محل اقامت خود تهیه کنید و وقت خود را بیشتر به بازدید از دیدنی های شهر بگذرانید. البته اگر قصد خرید دارید می توانید به مراکز خرید اصلی شهر مراجعه کنید.

از نظر مردم شناسی مشهد شهر چند قومیتی است. این شهر به دلیل اهمیت مذهبی و پایگاه علمی در گذشته های دور پذیرای اقوام مختلفی از کرد و ترک و بلوچ و عرب و فارس و … بوده است. مذاهب شیعه و سنتی هم در این شهر در کنار هم زندگی می کنند و از مسیحیان، زرتشتیان و یهودیان هم اقوامی در این شهر هنوز زندگی می کنند.

سفر به مشهد بدون تناول کردن غذاهای خوشمزه این شهر کم لطفی به بخش گردشگری غذا و نوشیدنی در  این شهر استشیشلیک مشهدینوعی کباب است که از تکه های گوشت تازه بره و چربی تهیه می شود و همراه با فلفل و پیاز و گوجه فرنگی سرو می گردد. این غذا در همه جای ایران معروف است و هر گردشگری که به این شهر می آید حتما به یکی از رستوران های نواحی ییلاقی مشهد می رود و آن را امتحان می کند.

غذاهای دیگری مانند چلوگوشت و چلو مرغ هم دربین گردشگران جایگاه ویژه ای دارند. از غذاهای محلی هم می توان شله مشهدی و حلیم این شهر را نام برد که البته تهیه آن بسیار زمان بر است و به راحتی و  در همه جای شهر در دسترس نیست.  اگر به مشهد سفر کردید از بستنی سنتی مشهد نیز غافل نشوید.

جاذبه های گردشگری در مشهد

مجموعه حرم مطهر امام رضا (ع) اصلی ترین جاذبه گردشگری این شهر است.

 وجود گنبد و بارگاه حرم مطهر، سبک معماری اسلامی، مجموعه موزه های آستان قدس رضوی و تاریخچه ساخت حرم از مهمترین شاخصه های گردشگری این مجموعه است. مشهد از حیث جاذبه های تاریخی، فرهنگی و طبیعی هم غنی است. وجود بناهای خشتی، خانه های قدیمی، کوچه ها و پس کوچه های شهر کهنه، موزه ها و نمایشگاه ها و فرهنگسراها، پارک ها و ییلاقات خوش آب و هوا در حاشیه مشهد، مراکز خرید متنوع و مراکز تفریحی بسیار و رستوران های متنوع این شهر را به مجموعه ای کامل برای گردشگران تبدیل کرده است.

حرم امام رضا (ع)

حرم امام رضا که در کشور ما به حرم رضوی و گاهی حرم ثامن الحجج نیز معروف است،

مدفن حضرت علی بن موسی الرضا علیه السلام است. وجود این بارگاه در مشهد این شهر را به قطب گردشگری زیارتی جهان اسلام تبدیل کرده و از همین جهت مشهد یکی از توریستی ترین شهرهای ایران به شمار می رود.

مجموعه حرم رضوی که دلیل اصلی اهمیت و اعتبار شهر مشهد در بعد گردشگری است، ترکیب بی نظیری از معماری و هنر است. وجود مساجد، رواق ها، صحن ها، موزه ها، کتابخانه و مهمان سرای حضرت، مجموعه بی نظیری را به وجود آورده که علاوه بر گردشگران مسلمان و شیعه که از سراسر ایران و از کشورهای مسلمان نشین برای زیارت به این شهر مشرف می شوند، صدها گردشگرغیر مسلمان نیز از این شهر و از این بارگاه بازدید می کنند.مجموعه حرم امام رضا نمونه های ارزشمندی از  سبک معماری اسلامی را در دل خود جای داده است.

بخش های مختلف حرم رضوی

آن قسمت از حرم که مدفن حضرت رضا (ع) است روضه منورهنام دارد. فضایی مربع شکل که بخشی از آن را ضریح تشکیل می دهد و از طریق چهار صفه به بخش های دیگر منتهی می شود  و فضای اطراف گنبدخانه مزین به کاشی های سنجری و کتیبه هایی از آیات قرآنی است. صندوق های قبلی حرم و چهار ضریح قبلی در حال حاضر در موزه آستان قدس رضوی نگهداری می شود و ضریح فعلی که طرح آن از استاد محمود فرشچیان است اکنون بر مدفن حضرت رضا قرار دارد.

مسجد بالاسر

این مسجد در غرب روضه منوره قرار دارد و بعد از خود روضه، کهن ترین بخش حرم است. ساخت آن به دوران غزنویان باز می گردد و در بخش جنوبی آن محرابی از کاشی معرق ساخته شده که ساخت آن را به سال ۱۳۶۳ هجری قمری نسبت می دهند.

سرداب

کف حرم در قسمت مدفن در گذشته حدود دو متر گودتر از سطح اطراف بود. بعدها بر اثر توسعه حرم و بالا آمدن سطوح اطراف، سردابی در محل تدفین حضرت رضا به وجود آمد. گفته می شود اصل مرقد شریف در سرداب و زیر مرقد کنونی قرار دارد.

گنبد و مناره ها

گنبد حرم از نوع گنبدهای دو پوش است. پوشش درونی که از داخل روضه منوره دیده می شود و به آن قبه می گویند و پوشش دوم بالای آن قرار دارد و به آن گنبد می گویند. فضایی خالی به ارتفاع ۱۳ متر در میان پوشش داخلی و خارجی خالی وجود دارد.  مناره ها  نیز که از مهمترین نمادهای معماری اسلامی هستند و در گذشته نقش مهمی به عنوان برج های راهنما برای زائران و جهانگردان داشته اند. یکی در جنوب صحن عتیق و نزدیک به گنبد طلا قرار دارد و آن دیگری در مقابل و به قرینه آن، در شمال صحن عتیق و بالای ایوان عباسی. هر دو با روکش طلا تزئین شده اند و حدود ۴۰ متر ارتفاع دارند. مناره کنار گنبد قدمت طولانی تری دارد و همزمان با ساخت گنبد و در اوایل قرن ششم ساخته شده است اما مناره دوم در زمان نادر شاه ساخته شده و بر روی هر دو کتیبه ای با ذکر صلوات بر پیامبر و امامان نوشته شده است.

مسجد گوهرشاد

مسجد گوهرشاد از برجسته ترین آثار معماری دوران تیموری است. شش قرن قدمت و پایداری خود گواه ارزشمند بودن آن است. این گنجینه هنری و معماری گران بها از طرف شمال به دو رواق تاریخی دارالسیاده و دارحفاظ و از سمت جنوب به صحن قدس و از شرق و غرب به رواق امام خمینی و بست شیخ بهایی مشرف می گردد. بانی آن گوهرشاد آغا همسر شاهرخ میرزا فرزند امیر تیمور گورکانی است و نام وی بر روی سه کتیبه به خط ثلث و رنگ زرد نوشته شده است. معماری این گنجینه ارزشمند را قوام الدین شیرازی انجام داده است. این بنا از جمله مساجد چهار ایوانی است. ایوان های این مسجد به صورت قرینه ساخته شده اند و مزین به هنر مقرنس و معرق کاری هستند.

صحن ها و رواق ها

صحن به فضایی باز گفته می شود که از چهار سو به رواق ها و ایوان ها منتهی استصحن عتیق، قدیمی ترین صحن حرم است که امروز به صحن انقلاب معروف است. پس از صحن آزادی که در گذشته به آن صحن نومی گفتند  به لحاظ قدمت تاریخی بیشترین اعتبار را دارد. صحن جمهوری اسلامی و قدس پس از انقلاب به مجموعه بارگاه رضوی اضافه شد و صحن های جامع رضوی، غدیر، کوثر و هدایت نیز در سال های اخیر.

رواق نیز به فضایی مسقف گفته می شود. رواق امام خمینی بزرگترین رواق بارگاه رضوی است: ده ها رواق دیگر نیز که هر کدام نامی دارد در گوشه و کنار حرم تعبیه شده اند که محل عبادت و راز و نیاز زائران است.

موزه ها

مجموعه موزه های آستان قدس رضوی گنجینه بی نظیری از اشیاء ارزشمندی است که در این آستان نگهداری می شوند. این مجموعه که به تفکیک موضوع در بخش های قرآن و دست خط های نفیس، موزه تخصصی فرش، موزه تمبر و سلاح، موزه صدف، موزه مردم شناسی و انواع گنجینه های ارزشمند اداره می شود همه روز پذیرای بازدیدکنندگان است.

کتابخانه

کتابخانه آستان قدس رضوی شاید کامل ترین مجموعه از موقوفات کتب و جزوات قرآنی در کشور باشد که اکنون گنجینه ای ارزشمند از نسخ خطی و چاپی را در بر دارد. همه روزه به جز تعطیلات رسمی می توان از فضای کتابخانه استفاده کرد. ۱۳ تالار مطالعاتی و ۱۱ کتابخانه تخصصی در این مجموعه فراهم است، بخش امانت کتاب و واحد سمعی و بصری و تالار ویژه محققان نیز از دیگر بخش های کتابخانه آستان قدس رضوی است. مهمان سرا، دارالشفاء، پارکینگ ها و مراکر فرهنگی دیگر بخش های مجموعه حرم مطهر را تشکیل می دهند.

شاندیز ؛ شهر سوغاتی و شیشلیک 

شاندیز از ییلاقات مورد علاقه خراسانی ها است که در ۱۵کیلومتری شمال غربی مشهد واقع شده و به خاطر آب هوای مطبوع و رستوران های با کیفیت هم برای شهروندان مشهدی محبوب است و هم برای گردشگران. این شهر کوچک که به عنوان اولین منطقه نمونه گردشگری کشور معرفی شده است بهترین جا برای تجربه غذای بومی و لذیذ خراسانی، شیشلیک است که به ثبت ملی هم رسیده است.

از نمادهای شهر شاندیز  درخت سرو  ۲۷۰۰ ساله ای در میانه شهر است. به تازگی  میدان اصلی شهر هم به  یادبود دو کوهنورد فقید اهل شاندیز – ناصر اکبری شاندیزی و مرتضی غلامپور (پلنگ برفی) به میدان کوهنورد نامگذاری شده و جزو نمادهای این شهر به شمار می رود.

فروشگاه های صنایع دستی و سوغات نیز یکی از دلایل اصلی بازدید از این شهر است. سوغات اصلی آن پوستین و انواع پوشاکی است که پوست و پشم گوسفند تهیه می شود اما در کنار آن گلیم و ظروف سنگی خراسانی که به هرکاره یا هرکره معروفند نیز  عرضه می شود.

پارک مینیاتوری الهیه مشهد

پارک مینیاتوری الهیه مشهد اولین بوستان مینیاتوری شرق کشور به مساحت ۸ هکتار است. هزینه ساخت این تفریحگاه بیش از ۲۸ میلیارد تومان رقم خورده است. شاید بپرسید علت این نامگذاری چیست؟؟ برای اینکه سازه هایی مینیاتوری از جاذبه های مهم گرشگری ایران در آن در مقیاس کوچک طراحی شده است. این پارک هم برای بزرگترها و هم بچه ها جذاب خواهد بود.

در پارک مینیاتوری مشهد برای معرفی ۵۸ نماد فرهنگی، مذهبی از نقاط دیدنی شهرهای مختلف ایران به صورت مینیاتوری برنامه ریزی شده است. در آغاز کار ۹ المان از آن ها به بهره ‌برداری رسیده و در معرض دید عموم شهوندان مشهدی و مسافران این شهر قرار گرفته است.

المان ‌های آرامگاه فردوسی در نزدیکی مشهد، تخت جمشید در شیراز، پل خواجوی اصفهان، فرودگاه بین‌ المللی شهید هاشمی‌ نژاد مشهد آرامگاه عطار نیشابوری، راه‌ آهن مشهد، روستای کندوان در استان آذربایجان شرقی، باغ شازده در ماهان کرمان و سد کارون ۳ در خوزستان تا کنون رونمایی شده ‌اند. مسیری مینیاتوری برای بازدید از این بخش ها طراحی شده و در آینده قرار است مسیر قطار با ۳ ایستگاه نیز در آن راه اندازی شود تا مسافران به صورت سواره هم بتوانند از المان ها بازدید کنند.

خانه داروغه؛ لاکچری، سنتی و جذاب

اگر شما هم از اون دسته افرادی هستید که فکر می کنید مشهد به جز امام رضا چیز دیگه ای نداره باید بهتون بگم سخت در اشتباهید. مشهد هم جاذبه های تاریخی هم کلی سوژه واسه شکم گردی داره. غیر از اون، مرکز خریدای عالی و مناطق ییلاقی زیاد و پر طرفدارِ این شهر می تونه چند هفته تون رو پر کنه. اما اگه وسیله شخصی ندارید یا اینکه محل اقامتتون به حرم نزدیکه ما قصد داریم یک سری از جاذبه های تاریخی و تفریحی نزدیک به مرقد رو بهتون معرفی کنیم. امروز هم می خوایم سری بزنیم به خانه داروغه که همونطور که از اسمش پیداست یک محل جذاب در دل کوچه پس کوچه های قدیمی پایین خیابون مشهده. یک خیابان بزرگ به نام شارستان به تازگی در اون منطقه بازگشایی شده و خانه داروغه مستقیم به اونجا راه داره. خانه داروغه غیر از یک خانه اعیانی قدیمی و بسیار زیبا قهوه خونه سنتی، فروشگاه صنایع دستی، حوضخونه باصفا و عکاسخونه داره. برای رسیدن به خونه باید از کوچه ای قدیمی عبور کنید که به موزه مشاغل تبدیل شده و مغازه هایی به سبک قدیم با ماکت هایی در آنجا گشت و گذاری متفاوت رو براتون رقم می زنه.